Anayasa Mahkemesi 3 Mart 2026 tarihli 2022/82055 başvuru numaralı Ulaş Özel kararında, arabuluculuk başvuru formundaki kutucuğun işaretlenmemesini gerekçe göstererek işe iade davasının reddedilmesini mahkemeye erişim hakkının ihlali olarak değerlendirdi. Anayasa Mahkemesi ,zorunlu arabuluculuk başvurusunda işe iade kutucuğunu işaretlemeyen başvurucunun, arabuluculuk anlaşamama tutanağında işe iade konusunda anlaşmaya varılmadığına dair madde yer almasına rağmen usulüne uygun bir arabuluculuk başvurusunun olmadığı ve dava şartı olan arabuluculuk şartının sağlanmadığı yönünde karar veren Bölge Adliye Mahkemesinin bu kararını Anayasa’ya aykırı bularak başvurucunun mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
Anayasa Mahkemesi’nin 2022/82055 Başvuru Numaralı Kararına Konu Maddi Ve Hukuki Olayların Özeti:
Özel bir şirkette güvenlik görevlisi olarak çalışırken işten çıkarılan başvurucu, feshin geçersizliği ve işe iade talebiyle zorunlu arabuluculuk sürecini başlatmıştır. Görüşmeler anlaşmazlıkla sonuçlanmış ve düzenlenen arabuluculuk son tutanağına, uyuşmazlığın konusunun “işe iade” olduğu açıkça yazılmıştır. Ancak açılan işe iade davasında işçiyi haklı bulan yerel mahkeme kararı, istinaf mahkemesi tarafından kaldırılmıştır. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi, ilk arabuluculuk başvuru formundaki “işe iade” seçeneğine ait kutucuğun işaretlenmemiş olmasını gerekçe göstererek davayı dava şartı yokluğundan usulden reddetmiştir. Bunun üzerine başvurucu, mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur.
Başvurunun Konusu :
2022/82055 başvuru numaralı dosyanın konusu, arabuluculuk başvuru formunda “işe iade” kutucuğunun işaretlenmemesi gerekçe gösterilerek açılan davanın reddedilmesi ve buna bağlı olarak mahkemeye erişim hakkının ihlal edilmesidir
Anayasa Mahkemesi’nin Hukuki Değerlendirmesi Ve Gerekçesi:
Mahkemeye Erişim Hakkı Kapsamında İnceleme :
Anayasa Mahkemesi,başvuruyu mahkemeye erişim hakkı kapsamında incelemiştir. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilmezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar vermiştir. Anayasa’nın 36. Maddesinin birinci fıkrasında herkesin yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddiada bulunma ve savunma hakkına sahip olduğunu belirtmiştir. Dolayısıyla mahkemeye erişim hakkı, Anayasa’nın 36. Maddesinde güvence altına alınan hak arama özgürlüğünün bir unsuru olarak değerlendirmiştir.
Aşırı Şekilci Kuralların Uygulanması Bakımından İnceleme:
Anayasa Mahkemesi ,söz konusu uyuşmazlığı değerlendirdiğinde dava şartı olarak arabuluculuğa başvuru zorunluluğunun gerçekleşmediğine ilişkin BAM kararının başvurucunun dava açmasını zorlaştırdığı ve arabuluculuk şartına ilişkin kurallar bakımından aşırı şekilci bir yaklaşım sergilediğini dolayısıyla BAM işe iade talebi yönünden dava şartı olan ara buluculuğa başvurulmadığına ilişkin yorumunun mahkemeye erişim hakkına yönelik katı bir yorum olduğu, bu yorumun başvurucu üzerinde ağır bir külfete sebebiyet verdiği ve bu suretle başvurucunun katlanmak zorunda kaldığı külfetin hedeflenen meşru amaçlarla karşılaştırıldığında ölçülü olmadığı sonucuna ulaşmıştır.
Anayasa Mahkemesi
Başvuru Numarası: 2022/82055
Karar Tarihi:03.03.2026
Kararın Tam Metni İçin Lütfen Tıklayınız
Yayına hazırlayan:Stj.Av.Emine Sarı
